مذاکرات سازمان بینالمللی دریانوردی (IMO) در سومین نشست پیاپی به توافق نرسید و تلاشهایی که روند کربنزدایی دریایی را کند میکند، ادامه یافت. مواضع محافظهکارانه برخی کشورها بهویژه آمریکا و عربستان، مسیر حرکت به سمت سوختها و فناوریهای پاک را مختل کرد.
مخالفتها، مصالحهها و نتایج
نمایندگان کشورهای آسیبپذیر هزینههای واقعی بلایای اقلیمی را یادآور شدند، اما گروههایی که تولیدکننده سوخت فسیلیاند و برخی هیئتهای محافظهکار، مانع پیشروی اهداف بلندپروازانه شدند. طرفهایی مانند اتحادیه اروپا به راهکارهای میانراهی مثل خودداری از ایجاد صندوق متمرکز یا تعدیل برخی اهداف انتشار اشاره کردند، اما این انعطاف برای تضمین مسیر کربنزدایی دریایی تا ۲۰۵۰ کافی نبود.
اخطار T&E و پیامدهای وابستگی به سوخت فسیلی
T&E هشدار داده که شکست در دستیابی به توافقی قوی، علاوه بر به تأخیر انداختن کربنزدایی دریایی، کشورهای واردکننده سوخت و صنعت حملونقل دریایی را در چرخهای از وابستگی به سوختهای فسیلی محصور میکند. بهعنوان نمونه، این نهاد برآورد کرده که در بحران تنگه هرمز وابستگی به نفت حدود 340,000,000 یورو در روز هزینه داشته است.
فشار بر هدف کربنزدایی تا 2050
نشست جهانی بعدی IMO (۳۰ نوامبر تا ۳ دسامبر) نقطهٔ تعیینکنندهای است: یا دولتها راهی عملی برای کربنزدایی دریایی تا سال ۲۰۵۰ پیدا میکنند یا اجرا و زمانبندی اقدامات بار دیگر به تأخیر میافتد. T&E از هیئتها خواسته تا تلاشهای دیپلماتیک را برای عبور از مانعتراشیها تشدید کنند.
چرا تأخیر در کربنزدایی دریایی خطرناک است
- افزایش هزینهها و اختلال در زنجیرهٔ تأمین: وابستگی طولانیمدت به سوختهای فسیلی در بحرانهای منطقهای هزینههای هنگفت و اختلالهای گسترده ایجاد میکند.
- فرصتهای سرمایهگذاری از دست رفته: تأخیر تصمیمگیری سرمایهگذاری در سوختها و فناوریهای پاک را به عقب میاندازد و رقابت صنعتی را کاهش میدهد.
- تناقض با دلایل علمی: موجهای گرما، خشکسالی و افزایش دمای دریاها نشان میدهد زمان برای اقدام محدود است و تأخیر پیامدهای جبرانناپذیر دارد.
گزینههای عملی و سیاستهای منطقهای و ملی
کارشناسان از جمله الکس اسپرینگر، مدیر موقت بخش کشتیرانی در T&E، توصیه کردهاند دولتها منتظر توافق جهانی نمانند و از ابزارهای منطقهای و ملی بهره بگیرند. راهکارهای مؤثر عبارتاند از:
- ایجاد «راهروهای سبز» برای مسیرهای پرتقاضا با سوختهای کمکربن و اولویتبخشی به مسیرهای آزمایشی.
- ارائه مشوقها و یارانههای هدفمند برای سرمایهگذاری در کشتیهای با انرژی جایگزین و توسعه زیرساختهای سوخت سبز.
- وضع مقررات بندری و تعرفهای که کشتیهای پاکتر را پاداش دهد و آلایندهترها را جریمه کند.
- همگرایی منطقهای برای استانداردسازی سوختها و زیرساختها تا هزینه و ریسک انتقال کاهش یابد و بازارهای محلی شکل بگیرند.
چشمانداز دیپلماتیک و صنعتی
در صورت ناکامی نشست آینده، اقدامات یکجانبه و منطقهای افزایش مییابد که میتواند به تقسیم مقررات و پیچیدگی در زنجیرهٔ تأمین منجر شود. همزمان، فشار بازار و رشد هزینههای عملیاتی، مشوقهای اقتصادی و زیستمحیطی را ایجاد میکند که دولتها و شرکتها را به سوی راهحلهای کمکربن هدایت خواهد کرد.
منابع و پیوندهای مرتبط
برای آشنایی بیشتر با ساختار سازمان بینالمللی دریانوردی و نقش آن در قوانین دریایی، صفحه ویکیپدیا را ببینید: International Maritime Organization (IMO).
نگاه به آینده: بازی سیاسی بین دولتها ادامه دارد، اما بازار و صنعت مسیر خود را با سرمایهگذاری در فناوریهای پاک و فشار برای قواعد شفافتر میسازند. نتیجهٔ این تعامل تعیین میکند که آیا کشتیرانی جهانی مسیر کربنزدایی دریایی را پی میگیرد یا همچنان به سوختهای فسیلی وابسته میماند.
