کمیسیون ارتباطات فدرال (FCC) مجوز پرتاب آینههای فضایی مداری را صادر کرد
یک استارتآپ بلندپرواز کالیفرنیایی به نام رفلکت اوربیتال (Reflect Orbital) که خود را «شرکت نور خورشید» مینامد، موفق به دریافت مجوز از کمیسیون ارتباطات فدرال (FCC) برای پرتاب ماهواره Eärendil-1 شده است. این ماهواره در مدار پایین زمین (Low Earth Orbit) قرار گرفته و مجهز به چهار بازتابنده لایهنازک ۱۸ متری (حدود ۶۰ فوت) است که نور خورشید را بر روی نقاط خاصی از سطح زمین منعکس میکنند.
به گزارش اسپیس نیوز، این نخستین گام برای آزمایش فناوریای است که میتواند نور روز را برای چند دقیقه در مناطق مشخصی افزایش دهد؛ از روشنسازی سایتهای ساختمانی و عملیات جستجو و نجات گرفته تا افزایش تولید انرژی مزارع خورشیدی.
بن نوواک، مدیرعامل رفلکت اوربیتال، در بیانیهای گفت: «ما از FCC به دلیل به رسمیت شناختن اهمیت آزمایش فناوریهای جدید در فضا سپاسگزاریم. این مجوز اولین گام به سوی آزمایش دقیق کارایی فناوری ما و اقدامات حفاظتیای است که توسعه دادهایم.» این شرکت قصد دارد امسال دو ماهواره به فضا پرتاب کند و در وبسایت خود از برنامهای برای استقرار بیش از ۵۰٬۰۰۰ ماهواره تا سال ۲۰۳۵ خبر داده است. این ماهوارهها قادر خواهند بود «تا ۳۶٬۰۰۰ لوکس برای ساعاتی قابل مقایسه با نور روز» یا «تا ۱۰۰ لوکس در ۲۴ ساعت شبانهروز، قابل مقایسه با مناطق کار داخلی» ارائه دهند.
الهام از داستانهای علمی-تخیلی یا کابوس ستارهشناسان؟
این ایده یادآور ماهواره ایکاروس در فیلم جیمز باند «روز دیگری بمیر» است که قرار بود نور و گرما را به تاریکترین نقاط جهان برساند. اما کارشناسان از رشتههای مختلف نگرانیهای جدی در مورد پیامدهای منفی این پروژه مطرح کردهاند.
ستارهشناسان از سراسر جهان هشدار دادهاند که این آینههای مداری، رصد آسمان شب را دشوارتر کرده و حتی میتوانند برای ابزارهای حساس خطرناک باشند. تونی تایسون، دانشمند ارشد رصدخانه ورا روبین، این پروژه را «حتی دیوانهوارتر» از صورتفلکی ماهوارههای استارلینک دانست که پیش از این نیز رصدهای شبانه را تحت تأثیر قرار دادهاند. رصدخانه جنوبی اروپا (ESO) نیز اعلام کرد که استقرار کامل این ماهوارهها «روشنایی پسزمینه آسمان در تأسیسات خود را به میزان سه تا چهار برابر افزایش میدهد و توانایی تلسکوپها برای تشخیص اجرام کمنور را محدود میکند.»
تهدید این آینهها حتی از برنامههای عظیم ایلان ماسک برای مرکز داده مداری میلیون ماهوارهای و پروژه رقیب چین نیز فراتر است. اما نگرانیها تنها به ستارهشناسی محدود نمیشود؛ فعالان محیط زیست نیز هشدار دادهاند که افزایش مصنوعی روز میتواند چرخههای روز و شب را که زیستشناسی موجودات زنده — از گیاهان و حیوانات تا انسانها — به آن وابسته است، مختل کند.
واکنش FCC و نقش نهادهای نظارتی
متأسفانه، FCC اعلام کرده است که نگرانیهای علمی و زیستمحیطی خارج از صلاحیت آن نهاد قرار دارد. این نهاد تنها به «ارتباطات بینایالتی و بینالمللی از طریق رادیو، تلویزیون، سیم، ماهواره و کابل» میپردازد. بنابراین، منتقدان باید به آژانسهای دیگری مانند EPA و ناسا مراجعه کنند. با این حال، FCC تأکید کرده است که این پروژه «به نفع عمومی» تلقی میشود زیرا نوآوری آمریکایی و رشد اقتصادی را تشویق میکند.
با وجود جنجالها، به نظر میرسد پرتاب اولین ماهواره آزمایشی در سال جاری میلادی انجام شود. باید دید آیا این فناوری به ابزاری مفید برای بشر تبدیل خواهد شد یا به چالشی جدید برای محیط زیست و علم نجوم.
