برای 25 سال، بلو اوریجین معمای بزرگ صنعت فضایی بود؛ شرکتی با منابع مالی ظاهراً نامحدود، چشماندازی جسورانه و شعاری («Gradatim Ferociter» یا «گامبهگام، اما با سرسختی») که منتقدان اغلب آن را بهانهای برای کند پیش رفتن میدانستند. این روایت در سال 2025 قاطعانه تغییر کرد. شرکت فضایی جف بزوس با انجام موفقیتآمیز دو پرواز مداری موشک نیو گلن، فرود بینقص بوستر در دریا، تحویل یک مأموریت علمی ناسا تنها در دومین تلاش و داشتن مسیر روشن چهارپروازی برای دریافت گواهی از نیروی فضایی ایالات متحده، سرانجام به قدرتی واقعی در رقابت نیواسپیس تبدیل شد. این موفقیت، رقابت با اسپیسایکسِ ایلان ماسک را وارد مرحلهای جدیتر و پیامدهای مهمتر کرده است.
مسیر چهارپروازی برای دریافت گواهی امنیت ملی
روشنترین نشانه بلوغ نیو گلن در 10 دسامبر نمایان شد. سپهبد فیلیپ گارنت، فرمانده فرماندهی سامانههای فضایی نیروی فضایی ایالات متحده، در کنفرانس اسپیسپاور در اورلاندو اعلام کرد بلو اوریجین برای دریافت گواهی در چارچوب برنامه پرتاب فضایی امنیت ملی (NSSL) باید چهار پرواز مداری موفق را به پایان برساند.
نکته قابلتوجه این است که این معیار را خود بلو اوریجین انتخاب کرد. گارنت گفت: «دولت از دریافت گواهی چهارپروازی برای نیو گلن حمایت میکند.» او توضیح داد که شرکت این هدف را تعیین کرده و دولت نیز با آن موافقت کرده است. با ثبت دو مأموریت موفق و انتظار برای انجام سومین پرتاب در اوایل سال جدید، گارنت لحنی خوشبینانه داشت: «فکر میکنم آنها در موقعیتی فوقالعاده قرار خواهند گرفت تا به سومین ارائهدهنده دارای گواهی ما تبدیل شوند و برای مأموریتها رقابت کنند.»
اهمیت این جایگاه سوم بسیار زیاد است. در صورت دریافت گواهی، بلو اوریجین به اسپیسایکس و ائتلاف پرتاب یونایتد (ULA) بهعنوان ارائهدهندگان پرتابهای سنگین نیروی فضایی خواهد پیوست؛ باشگاهی که ارتش ایالات متحده سالها تلاش کرده اعضای آن را افزایش دهد، زیرا تقاضا برای پرتابهای امنیت ملی همچنان رو به افزایش است.
گواهی NSSL عملاً چگونه صادر میشود؟
گواهی NSSL دروازهای است که هر ارائهدهنده جدید خدمات پرتاب باید پیش از حمل ماهوارههای امنیت ملی از آن عبور کند. این فرایند برای نشاندادن قابلاعتماد، تکرارپذیر و آمادهبهکار بودن یک موشک طراحی شده و معمولاً شامل ارزیابیهای فنی، نمایشهای پروازی و اشتراکگذاری گسترده دادهها برای تأیید عملکرد وسیله مطابق با مدلهای پیشبینیشده است.
اگرچه چارچوب این فرایند استاندارد است، جزئیات آن برای هر موشک بهطور اختصاصی تنظیم میشود. گارنت به «راهنمای صدور گواهی ارائهدهندگان جدید» اشاره کرد که در دهه گذشته بارها بهروزرسانی شده است. او گفت: «این تلاشی مشترک میان دولت و ارائهدهنده خدمات پرتاب است.» تعداد پروازهای موردنیاز ثابت نیست و به بلوغ طراحی، سابقه آزمایشها و میزان ریسکی که دولت میپذیرد بستگی دارد. در سالهای اخیر، نیروی فضایی بهجای شمارش فرمولی پروازها، بیشتر به ارزیابیهای مبتنی بر ریسک گرایش پیدا کرده است؛ یعنی یک طراحی اثباتشده ممکن است به پرتابهای کمتری نیاز داشته باشد، در حالی که یک معماری نوآورانه شاید به پروازهای بیشتری نیازمند باشد.
سوابق قبلی نیز بر اختصاصی بودن این فرایند تأکید میکنند. فالکون 9 اسپیسایکس پیش از آنکه نیروی هوایی ایالات متحده در سال 2015 آن را تأیید کند، سه پرتاب موفق و بررسیهای مهندسی گستردهای را پشت سر گذاشت. در مقابل، ولکان شرکت ULA پس از تنها دو پرواز به گواهی رسید؛ این موشک دومین مأموریت خود را در اکتبر 2024 انجام داد و در مارس 2025 مجوز دریافت کرد.
گارنت با احتیاط هشدار داد که تکمیل پرواز چهارم بهمعنای صدور فوری گواهی نخواهد بود. او گفت: «اینطور نیست که روز بعد گواهی بگیرند. بررسیهای قابلتوجهی انجام خواهد شد.» با این حال، اگر عملکرد موشک همچنان باثبات بماند، او انتظار «صدور گواهی بهموقع و سریع» را دارد و افزود: «تا اینجا از پیشرفت آنها بسیار راضی بودهام.»
13 نوامبر؛ پروازی که همهچیز را تغییر داد
مأموریتی که نیو گلن را در مسیر دریافت گواهی نیروی فضایی قرار داد، همان پروازی بود که صنعت را نیز تکان داد. در 13 نوامبر 2025، این موشک 98متری در ساعت 3:55 بعدازظهر به وقت شرق آمریکا، از مجتمع پرتاب 36 در پایگاه نیروی فضایی کیپ کاناورال به فضا برخاست و دو فضاپیمای دوقلوی ESCAPADE ناسا و یک محموله ارتباطی کوچک شرکت ویاست را حمل کرد.
پیشدرآمد این پرتاب تقریباً بهاندازه خود پرواز دراماتیک بود. با ورود قطعی بلو اوریجین به عرصه رقابتهای پرتاب سنگین، معادلات صنعت فضایی تغییر کرده است. حالا باید منتظر ماند و دید که آیا اسپیسایکس برای حفظ جایگاه انحصاری خود در مأموریتهای امنیت ملی، استراتژیهای تازهای اتخاذ میکند یا خیر؛ رقابتی که بیشک سرآغاز فصلی پرشتابتر در کاوشهای تجاری و نظامی فضا خواهد بود.
