اسپیس‌ایکس در روز پنجشنبه، فقط چند ثانیه قبل از انفصال از زمین، پرتاب موشک استارشیپ (Starship) و بوستر سوپر هوی (Super Heavy) را به دلیل نارسایی در توالی راه‌اندازی موتور لغو کرد. این رویداد در پایگاه فضایی استاربیس (Starbase) در جنوب تگزاس، درست در لحظه‌ای رخ داد که شمارش معکوس به صفر رسیده و بیش از ۱۱.۵ میلیون پوند سوخت در دو مرحله موشک بارگذاری شده بود.

شمارش معکوس به صفر رسید اما موتورها پاسخ ندادند

تیم کنترل پرتاب برنامه‌ریزی کرده بود که قدرتمندترین موشک جهان با ارتفاع ۴۰۰ فوت (حدود ۱۲۲ متر) در ساعت ۱۷:۴۵ به وقت محلی (۲۲:۴۵ UTC) به فضا برود. فرآیند بارگذاری سوخت—مخلوطی از متان مایع و اکسیژن مایع—بدون هیچ مشکلی پیشرفت کرد. با این حال، در ثانیه‌های پایانی، کامپیوترهای ناوبری فرمان توقف خودکار (Abort) را صادر کردند.

بر اساس گرافیک وضعیت موتورهای نمایش داده شده در پخش زنده اسپیس‌ایکس، چهار موتور از ۳۳ موتور راپتور ۳ (Raptor 3) در بوستر سوپر هوی هرگز احتراق را آغاز نکردند. این موشک از نسل سوم موتورهای راپتور استفاده می‌کند که هر کدام قادرند بیش از ۲۳۰ تن نیرو (نیم میلیون پوند) رانش تولید کنند.

ایلان ماسک: دو موتور تعویض می‌شوند، هفته آینده تلاش مجدد

ایلان ماسک، بنیان‌گذار و مدیرعامل اسپیس‌ایکس، در پلتفرم X (قبلاً توییتر) توضیح داد: «برخی از موتورها روشن نشدند که باعث توقف خودکار پرتاب شد. اکنون در حال تخلیه سوخت هستیم. تلاش بعدی برای پرتاب، امیدوارم ظرف چند روز.»

ساعاتی بعد، ماسک اضافه کرد که تیم‌های زمینی در استاربیس قرار است دو موتور راپتور را روی بوستر سوپر هوی تعویض کنند و «به احتمال زیاد زمان پرتاب اوایل هفته آینده است.» این یعنی فرصت پرتاب روز جمعه از دست رفته و 다음 تلاش احتمالاً دوشنبه یا سه‌شنبه انجام خواهد شد.

چرا موتورهای راپتور ۳ حیاتی هستند؟

این پرازの第 ۱۳ین پراز تستی استارشیپ در مقیاس کامل و دومین پروازی است که از موشک ارتقا یافته استارشیپ نسخه ۳ با موتورهای راپتور نسل سوم استفاده می‌کند. موتورهای راپتور ۳ طراحی ساده‌تر، سبک‌تر و قدرتمندتری نسبت به نسل‌های قبلی دارند و ستون فقرات برنامه‌های آینده اسپیس‌ایکس برای مهمان‌برداری به ناسا (برنامه آرتِمیس) و در نهایت مریخ هستند.

سیستم پرتاب مجهز به منحرف‌کننده شعله خنک‌شونده با آب است که برای محافظت از سکوی پرتاب در برابر گرمای فرافزاینده و لرزش‌های شدیدی که ۳۳ موتور همزمان ایجاد می‌کنند، طراحی شده است. فعال‌سازی این سیستم پیش‌شرط راه‌اندازی توالی پلکانی موتور‌هاست.

برنامه‌های آینده و چالش‌های پیش رو

  • تعویض موتور: تیم‌های فنی دو موتور معیوب را درсакوی پرتاب تعویض می‌کنند—عملیاتی که معمولاً چند روز را در خود می‌گیرد.
  • بررسی داده‌ها: مهندسان داده‌های تلِمتری توالی راه‌اندازی را تحلیل می‌کنند تا ریشه‌یابی دقیق خرابی انجام شود.
  • فرصت‌های پرتاب: پنجره‌های پرتاب معمولاً روزانه وجود دارند، اما شرایط جوی و آمادگی فنی تعیین‌کننده نهایی هستند.
  • هدف مأموریت: این تست شامل جداسازی مرحله‌ای، فرود کنترل‌شده بوستر در خلیج Meksik و پرizlik موشک در اقیانوس آرام جنوبی است.

لغو پرتاب در لحظه آخر، اگرچه ناامیدکننده است، اما نشان‌دهنده عملکرد صحیح سیستم‌های ایمنی و توقف خودکار است که از بروز فاجعه در سکوی پرتاب جلوگیری می‌کند.'EspisX' روال «تست سریع، شکست سریع، یادگیری سریع» را دنبال می‌کند و هر لغو پرتاب، داده‌های بی‌ارزش برای بهبود موشک‌های آینده فراهم می‌کند.


منابع: اسپیس‌ایکس،ایلان ماسک در X، ویدیوی زنده پرتاب