مولنار خواستار الزام سازندگان تراشه به شناسایی مشتری نهایی شد
جان مولنار، رئیس کمیته منتخب مجلس نمایندگان برای چین، در نامهای از وزارت بازرگانی خواست مقررهای را که هدفش جلوگیری از دسترسی شرکتهای چینی به تراشههای پیشرفته است بهطور کامل اجرا کند. او بهویژه بر اجرای «Foundry Due Diligence Rule» تأکید دارد؛ مقررهای که پس از کشف سفارشهای فریبندهای معرفی شد که به تولید شتابدهندههای هوش مصنوعی منجر شد.
رخداد کلیدی: پرونده Sophgo و تراشههای Ascend
مطالعات و گزارشها نشان داد تراشههایی که شرکت تایوانی TSMC برای شرکت چینی Sophgo تولید کرده بود، در حقیقت شتابدهندههای Ascend 910B متعلق به هواوی بودند. این موضوع نشان داد واسطهها میتوانند مشخصات و مشتری نهایی را مخدوش کنند و تراشههای حساس با فناوریهای آمریکایی روی گرههای پیشرفته ساخته شوند. نتیجه این رویداد طراحی مقررهای بود که از سازندگان (Foundries) و تأمینکنندگان مونتاژ و تست برونسپاری (OSAT) میخواهد مشتری نهایی را بررسی و تأیید کنند.
مضمون مقرره و نکات کلیدی
چه چیزی را شامل میشود
- مقرره «Foundry Due Diligence» از کارخانههای ساخت و از OSATها میخواهد هنگام تولید یا صادرات تراشهها روی فناوریهای 14/16 nm و گرههای پیشرفتهتر، این دستگاهها را بهعنوان محصولات بالقوه پردازش هوش مصنوعی در نظر بگیرند و تا وقتی معافیت مشخصی وجود ندارد، صدور آنها را مشمول مجوزهای «Regional Stability (RS)» بدانند.
- هدف، جلوگیری از دور زدن تحریمها و انتقال تراشههای حساس به نهادهای محدودشده یا شرکتهای مرتبط با نهادهای نظامی و دولتی است.
تناقض اجرایی: توقف موقت توسط دولت پیشین
پس از تصویب مقررات در دولت بایدن اوایل 2025، اداره صنعت و امنیت (BIS) مسئولیت اجرای بخشی از کنترلها را بر عهده داشت. اما در ماه مه 2025 دولت پیشین اعلام کرد اجرای این مقرره موسوم به Foundry Due Diligence Rule را دنبال نخواهد کرد. این اظهارنظر باعث ابهام شد؛ از جمله اینکه آیا سازندگان میتوانند دیهای پیشرفته بدون بستهبندی را بدون انجام بررسیهای لازم صادر کنند. مولنار در نامه خود این وضعیت را نمونهای از راهی دانست که به هواوی امکان داد از طریق شرکت صوری Sophgo میلیونها دی Ascend را از TSMC دریافت کند.
درخواستهای مشخص مولنار از وزارت بازرگانی
مولنار دو گزینه را برای روشنسازی و تقویت اجرای مقرره پیشنهاد کرده است:
- صدور راهنمایی رسمی که تأیید کند الزام صدور مجوز RS در سطح جهانی همچنان برای صادرات از کارخانههای ساخت مرحلهٔ جلویی اجرا میشود؛
- یا لغو رسمی «AI Diffusion IFR» و اصلاح بند §744.23 برای بازگرداندن صریح این الزام هم برای کارخانهها و هم برای تأمینکنندگان OSAT.
او معتقد است هر یک از این اقدامات تفسیرهای متضاد را حذف و قابلیت اجرای کنترلهای صادراتی موجود را تقویت خواهد کرد.
پیامدهای احتمالی برای صنعت نیمههادی
اجرای کامل مقررات میتواند بار اداری و مسئولیتهای حقوقی جدیدی بر دوش تولیدکنندگان قراردادی و زنجیره تأمین جهانی بگذارد؛ اما در برابر، امکان سوءاستفادههای میانراهی و فرار فروش تراشههای حساس به نهادهای محدودشده کاهش مییابد. شرکتهای بزرگ مانند TSMC و بازیگران OSAT باید فرآیندهای شناسایی مشتری نهایی، ممیزی سفارشها و پیگیری زنجیره تأمین را تقویت کنند تا هم مقررات را رعایت کنند و هم ریسک قطع همکاری با بازارهای غربی را کاهش دهند.
چشمانداز و راه پیش رو
مناقشه بر سر اجرای این مقرره فراتر از رقابت صنعتی است و به امنیت ملی، دیپلماسی و ساختار زنجیره تأمین جهانی مربوط میشود. دولت جدید آمریکا باید بین صدور راهنمایی روشن یا بازنویسی و بازگرداندن بندهای قانونی یکی را انتخاب کند؛ هر تصمیمی که گرفته شود، در ماهها و سالهای آینده اثرات مشخصی بر تولیدکنندگان تراشه، شرکای تجاری و سیاستهای کنترل صادرات خواهد داشت.
منابع: تحلیل نامه جان مولنار و گزارشهای عمومی درباره Foundry Due Diligence Rule و پروندههای مرتبط با صادرات نیمههادی.
